Blokstelsels voor dubbelspoor

Blokstelsel I

Algemeen

Het blokstelsel I is het oudste blokstelsel voor dubbel spoor. Het is een open blokstelsel wat wil zeggen dat de seinen, indien er geen trein in het blok rijdt, uit de stand "stop" zijn gebracht.
Ook is er voor het vrijkomen van het blokslot geen toestemming nodig maar komt het vrij zodra de wachter van de volgende post de trein heeft zien passeren.
Voor elke richting is er een blokslot. Zodra de trein voorbij is wordt dit geblokt.
Zodra de trein bij de volgende post uit het blok rijdt wordt het weer ontblokt. Dat betekend dat men zichzelf blokkeert en een vorige post vrij maakt.
Helaas voldeed dit systeem niet helemaal. Er was immers alleen een visuele controle op het voorbijrijden van de blokpost.

Als een post vergeet te blokken is het mogelijk, dat de volgende post al geblokt heeft, vóórdat de voorgaande post zijn fout bemerkt.
Als deze voorgaande post nu alsnog blokt, kan hij niet meer door de volgende post worden ontblokt en is het blokstelsel gestoord.
Om dit te voorkomen werd omstreeks het jaar 1890 het blokstelsel II ingevoerd.

In de blokpost was doorgaans een semafoorwinder (krukinrichting) geplaatst.

De tekening van de toestellen in het station A ^(links), de blokpost 1 ^(midden)en het station B ^(rechts)en de baanvaktekening ^(onder).

Het bloktoestel.

Het bloktoestel wat gebruikt wordt voor blokstelsel I hoeft niet voorzien te zijn van handels. De seinen kunnen ook via een elektrische koppeling bediend worden vanuit een stelknoptoestel.
Op de bovenstaande tekening zien we een aantal vaste onderdelen van het blokstelsel I. Bloksloten voor de stationsbeveiliging zijn weggelaten evenals de handels en toebehoren. We zien van boven naar beneden de volgende onderdelen:

De wekker met wekknop voor communicatie met het volgende station (Station A en station B)
De bloksloten met:
- Blok naar ..
De rijwegkrukjes voor het vrijmaken van het in- en uitrijsein.
De handels van de in- en uitrijseinen.

Dit zijn de vaste onderdelen van blokstelsel I. Eventueel kan dit weer gekoppeld zijn met de plaatselijke beveiliging.

Wekkers
Met wekknoppen kan men berichten sturen. We praten hier over vaste korte berichten want voor lange berichten bestaat de bloktelefoon.

Bloksloten

Blokvenster
De bediening van het bloksein en dit is doorgaans één of meer uitrijsein(en) is met dit venster gekoppeld; d.w.z. deze seinbediening kan alleen plaatsvinden als dit venster ontblokt (wit) is.

Verloop blokstelsel I

Hieronder staat kort omschreven in stappen hoe het in z'n werking gaat.
Als voorbeeld nemen we een trein die van het station A naar het station B gaat rijden. Aangezien het een open blokstel is zijn de bloksloten vrij en kunnen de blokseinen uit de stand "stop" worden gebracht.

Het station A brengt het uitrijsein A uit de stand "stop" en de trein vertrekt; (handelingen op het emplacement zijn weggelaten)
De trein rijdt het eerste blok in;
Het station A wekt de blokpost 1;
Het station A brengt het sein A in de stand "stop" en blokt de trein;
De trein passeert de blokpost 1;
De blokpost 1 wekt het station B;
De blokpost 1 brengt het bloksein B in de stand "stop" en blokt de trein;
In het station A wordt het venster "Blok naar 1" vrij (wordt wit) en het uitrijsein A kan desgewenst weer uit de stand "stop" worden gebracht;
De trein komt aan bij station B; (handelingen op het emplacement zijn weggelaten)
Door het bedienen van het venster "Trein binnen" ontblokt het station B de blokpost 1 die het bloksein B degewenst weer uit de stand "stop" kan brengen.

De toestellen zijn weer in de normale stand.

Slot

Het systeem is zeer eenvoudig. Ook elektrisch gezien is het niet ingewikkeld. Er gaan slechts vier draden van het ene naar het andere station via blokpost 1.

Voor een uitleg over de blokstelsels II en III klik hier voor het blokstelsel II en hier voor het blokstelsel III.

terug naar Home

terug naar Uitleg