Blokstelsels voor dubbelspoor

Blokstelsel II

Algemeen

Het blokstelsel II is de opvolger van het blokstelsel I; evenals het blokstelsel I is dit een open blokstelsel.
Het blokstelsel I had één grote tekortkoming.

Als een post vergeet te blokken is het mogelijk, dat de volgende post al geblokt heeft, vóórdat de voorgaande post zijn fout bemerkt.
Als deze voorgaande post nu alsnog blokt, kan hij niet meer door de volgende post worden ontblokt en is het blokstelsel gestoord.
Om dit te voorkomen werd omstreeks het jaar 1890 het blokstelsel II ingevoerd.
Bij het blokstelsel II met de toevoeging van een extra venster kon dit niet gebeuren.
Ook was er een beveiliging aangebracht dat pas geblokt kon worden als de trein daadwerkelijk gepasseerd was via een blokknopsper die werkte met een spoordetectie.

In de blokpost was doorgaans een semafoorwinder (krukinrichting) geplaatst.

De tekening van de toestellen in het station A ^(links), de blokpost 1 ^(midden)en het station B ^(rechts)en de baanvaktekening ^(onder).

Het bloktoestel.

Het bloktoestel dat gebruikt wordt voor blokstelsel II hoeft niet voorzien te zijn van handels. De seinen kunnen ook via een elektrische koppeling bediend worden vanuit een stelknoptoestel.
Op de bovenstaande tekening zien wij een aantal vaste onderdelen van het blokstelsel II. Bloksloten voor de stationsbeveiliging zijn weggelaten evenals de handels m.u.v. de seinhandels.
Wij zien van boven naar beneden de volgende onderdelen:

De wekker met wekknop voor communicatie met het volgende station of blokpost.
De bloknopsper. Ter voorkoming van vroegtijdig blokken van een trein
Twee of vier bloksloten met:
- Blok naar ..
- Voorbijgang bij ..
- Blok naar ..
- Voorbijgang bij ..
De rijwegkrukjes voor het vrijmaken van het in- en uitrijsein.
De handels van de in- en uitrijseinen.

Dit zijn de vaste onderdelen van blokstelsel II. Eventueel kan dit weer gekoppeld zijn met de plaatselijke beveiliging.

Wekkers
Met wekknoppen kan men berichten sturen. We praten hier over vaste korte berichten want voor lange berichten bestaat de bloktelefoon.

Bloksloten
Voorbijgangsvenster
Dit venster geeft aan dat de trein bij het voorgaande station of blokpost vertrokken is en in het blok rijdt.

Blokvenster
De bediening van het bloksein en dit is doorgaans één of meer uitrijsein(en) is met dit venster gekoppeld; d.w.z. deze seinbediening kan alleen plaatsvinden als dit venster ontblokt (wit) is.

Blokstelsel II in vogelvlucht.

Blokstelsel II in vogelvlucht. Klik op volgende of vorige om de verschillende stappen te bekijken.

Het bovenstaande plaatje geeft visueel weer hoe het blokstelsel snel weergegeven werkt. Hieronder staat kort omschreven in stappen hoe het in z'n werking gaat.
Als voorbeeld nemen we een trein die van station A naar station B gaat rijden.

Het station A wekt de blokpost 1;
Het station A brengt het uitrijsein B uit de stand "stop" en de trein vertrekt;
Achter de trein wordt het bloksein B in de stand "stop" gebracht en de sper in het veld 4 wordt wit;
Het station A bedient het venster "Blok naar 1" ^{(wordt rood)}en in de blokpost 1 wordt het venster "Voorbijg. bij A" rood;
De blokpost 1 wekt het station B en brengt het bloksein B uit de stand "stop";
De trein passeert de blokpost 1 waarbij de blokknopsper in het veld 3 door de spoordetectie vrij wordt;
Achter de trein wordt het bloksein B in de stand "stop" gebracht en de trein wordt geblokt;
In het station A wordt het venster "Blok naar 1" weer wit en in de blokpost 1 wordt het venster "Blok naar B" ^{(wordt rood)}en wordt het venster "Voorbijg. bij A" weer wit en in het station B wordt het venster "Voorbijg. bij 1" rood;
De trein nadert het station B. Het station B verricht de handelingen voor het binnen nemen van de trein;
Het station B brengt het inrijsein B uit de stand "stop";
De trein is aangekomen in het station B, het inrijsein B is in de stand "stop" teruggebracht en de sper in het veld 3 is wit geworden.
Het station B bedient het venster "Voorbijg. bij 1" ^{(wordt wit)}en in de blokpost 1 wordt het venster "Blok naar B" wit.

De toestellen zijn weer in de normale stand.

Slot

Het blokstelsel II is erg eenvoudig. Er zijn ook maar vier draden nodig; twee voor de opgaande lijn (ene spoor) en twee voor de afgaande lijn (andere spoor).

Voor een uitleg over de blokstelsels I en III klik hier voor het blokstelsel I en hier voor het blokstelsel III.

terug naar Home

terug naar Uitleg